در هجدهمین نشست اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی، مرضیه حمیدی، تکواندوکار و فعال حقوق زنان افغانستان، جایزه بینالمللی حقوق زنان ۲۰۲۶ را دریافت کرد و همزمان با او، مسیح علینژاد، روزنامهنگار ایرانی، جایزه شجاعت این اجلاس را به دست آورد. این مراسم روز چهارشنبه ۱۸ فبروری، همزمان با نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو برگزار شد.
برگزارکنندگان این اجلاس اعلام کردند که جایزه بینالمللی حقوق زنان به مرضیه حمیدی، ورزشکار پیشین تیم ملی تکواندوی افغانستان، به پاس فعالیتهای مستمر او در دفاع از حقوق زنان افغانستان اهدا شده است.
حمیدی در سخنرانی خود، وضعیت زنان افغانستان زیر حاکمیت طالبان را نمونهای از «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرد و از جامعه جهانی خواست این ساختار تبعیضآمیز را بهصورت رسمی بهرسمیت بشناسد. او تصریح کرد: «طالبان دولت نیستند، بلکه یک گروه تروریستیاند و نباید بهعنوان حکومت مشروع خطاب شوند.»
به گفته او، بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی میتواند به کاهش تعاملات سیاسی و دیپلماتیک با طالبان منجر شود و فشار بینالمللی برای پاسخگویی را افزایش دهد.
مرضیه حمیدی که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰ افغانستان را ترک کرد، اکنون در فرانسه به فعالیت ورزشی خود ادامه میدهد و همزمان به یکی از صداهای شناختهشده در عرصه دادخواهی حقوق زنان افغانستان بدل شده است.
در همین نشست، جایزه شجاعت اجلاس به مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال حقوق زنان ایرانی، تعلق گرفت. علینژاد بنیانگذار کارزار «آزادیهای پنهانی من» علیه حجاب اجباری در ایران است و در حال حاضر در ایالات متحده زندگی میکند. او در سخنان خود این جایزه را به قربانیان اعتراضات اخیر ایران تقدیم کرد و بر تداوم مبارزه مدنی برای آزادیهای فردی تأکید نمود.
هجدهمین اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی در حالی برگزار شد که زنان افغانستان بیش از چهار سال است با محرومیت گسترده از آموزش، اشتغال، مشارکت سیاسی و آزادیهای مدنی مواجهاند؛ محدودیتهایی که از سوی نهادهای بینالمللی بهعنوان نقض سیستماتیک حقوق بشر توصیف شده است.
سخنان حمیدی درباره ضرورت شناسایی «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان، بازتاب گستردهای در میان شرکتکنندگان اجلاس داشت؛ مفهومی که در ماههای اخیر از سوی شماری از فعالان حقوق بشر و کارشناسان حقوق بینالملل بهعنوان چارچوبی حقوقی برای توصیف سیاستهای تبعیضآمیز طالبان مطرح شده است.
