کابل – بازتاب نو
در ادامه روند فزاینده بازگرداندن مهاجران افغان از کشورهای همسایه، آمارهای رسمی طالبان نشان میدهد که تنها در یک هفته گذشته، از ۱۰ تا ۱۷ دلو، ۱۴ هزار و ۵۷۶ مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند؛ اخراجهایی که پیامدهای آن بیش از همه متوجه زنان و کودکان بوده است.
همزمان با این موج، ۸۳۲ تن دیگر از ایران نیز به افغانستان بازگردانده شدهاند؛ بازگشتهایی که بخش عمده آنها بهصورت اجباری انجام شده است. این مهاجران از طریق گذرگاههای مرزی تورخم، سپینبولدک، بهرامچه، پل ابریشم و اسلامقلعه وارد کشور شدهاند.
بر بنیاد اطلاعات منتشرشده از سوی کمیسیون عالی رسیدگی به امور مهاجران طالبان، در دو روز گذشته (پنجشنبه و جمعه) نیز ۷ هزار و ۳۹۹ مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند؛ که ۳ هزار و ۳۲۳ تن از آنان تنها در یک روز وارد افغانستان شدهاند. بسیاری از این افراد را زنان سرپرست خانوار و کودکانی تشکیل میدهند که سالها در کشورهای میزبان زندگی کردهاند.
آمارهای طالبان نشان میدهد که از ۱۱ عقرب سال روان تاکنون، بیش از ۴۲۶ هزار مهاجر افغان بهصورت اجباری از پاکستان بازگردانده شدهاند. به گفته مقامهای طالبان، برای مهاجران برگشته کمکهایی از جمله پول نقد و اسکان موقت در نظر گرفته شده است؛ اما گزارشهای میدانی و نهادهای بینالمللی تصویر متفاوتی ارائه میدهند.
سازمان ملل متحد پیشتر هشدار داده بود که در سال ۲۰۲۵ میلادی، حدود ۲.۶ میلیون مهاجر افغان به کشور بازگشتهاند؛ بازگشتهایی که فشار بیسابقهای بر منابع محدود افغانستان وارد کرده است. این سازمان تأکید کرده که زنان و کودکان در میان بازگشتکنندگان، بیشترین آسیب را متحمل میشوند.
بر اساس برآوردها، تنها در یک سال گذشته نزدیک به ۲.۸ میلیون مهاجر افغان از کشورهای خارجی به افغانستان برگشتهاند و انتظار میرود صدها هزار تن دیگر نیز در ماههای آینده بازگردانده شوند. بسیاری از این خانوادهها، بهویژه زنانی که سرپرستی خانواده را برعهده دارند، در شرایطی وارد کشور شدهاند که نه سرپناه دارند و نه فرصت شغلی.
بازگشت گسترده مهاجران، بهویژه در شهرهای بزرگ، باعث افزایش چشمگیر کرایه خانه شده است؛ وضعیتی که برای خانوادههایی با کودکان خردسال و بدون ملک، به یک بحران جدی تبدیل شده است. شماری از خانوادههای بازگشته میگویند که حتی توان تأمین نیازهای ابتدایی مانند خوراک، درمان و آموزش غیررسمی کودکانشان را ندارند.
کارشناسان هشدار میدهند که در نبود برنامهای روشن برای اسکان پایدار، حمایت از زنان سرپرست خانوار و تأمین نیازهای اساسی کودکان، ادامه این روند میتواند بحران انسانی در افغانستان را عمیقتر و نسل تازهای از کودکان محروم را شکل دهد.
