گزارش: فاطمه فریال
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل روز شنبه، ۲۰ سرطان، بار دیگر با ابراز نگرانی از اخراج اجباری شهروندان و پناهجویان افغانستانی از پاکستان اعلام کرد که از این کشور میخواهد تا اجازه دهد که بازگشت آنان تنها بهصورت «داوطلبانه، امن و با عزت» انجام شود.
این نهاد از دولت پاکستان خواسته افغانستانیهایی را که نیاز مبرم به حمایت بینالمللی دارند، از روند اخراج مستثنا کند و این گروهها شامل زنان سرپرست خانواده، دختران و زنانی که در مؤسسات آموزشی پاکستان تحصیل میکنند، اقلیتهای قومی و مذهبی، مدافعان حقوقبشر، خبرنگاران، فعالان مدنی، هنرمندان و اعضای جامعه الجیبیتیکیو هستند.
در عین حال، براساس گزارشها از گذرگاههای مرزی با پایان ضربالاجل تعیینشده از سوی اسلامآباد، شمار اخراجشدگان به افغانستان زیر سلطهی گروه طالبان بهطور چشمگیری شدت گرفته و روزانه صدها تن اخراج میشوند.
در گزارش روزنامه پاکستانی داون آمده که مقامهای محلی در گذرگاه ترانزیتی «حمزه بابا» در لندیکوتل گفتهاند که پس از دستور دولت پاکستان مبنی بر خروج تمامی شهروندان افغانستان تا ۱۰ جولای (۱۹ سرطان)، شمار بازگشت روزانه افغانستانیها به بیش از ۱۰ هزار تن رسیده است.
به گفته این مقامها، این رقم نسبت به ماههای می و جون، سه برابر افزایش را نشان میدهد. قیصر خان آفریدی؛ سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در پاکستان، از میزبانی چندین دههای پاکستان از پناهجویان افغان، قدردانی کرده و افزود که هیچ پناهندهای نباید به کشوری بازگردانده شود که در آن جان یا آزادی او با خطر مواجه است.
او بیان کرده است: «کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بهطور ویژه نگران وضعیت زنانی است که مجبور به بازگشت به کشوری میشوند که حقوقبشر آنان در آن با خطر جدی مواجه است.»
آفریدی گفت که از دولت پاکستان میخواهد تا اطمینان حاصل کند که هرگونه بازگشت شهروندان افغانستان «داوطلبانه، امن و با کرامت» انجام شود. به گفته مقامهای مرزی در لندیکوتل و تورخم، ترس از بازداشت و اخراج پناهجویان فاقد مدرک باعث شده هزاران افغانستانی، دارای مدرک و بدون مدرک، به گذرگاههای مرزی بروند.
سازمان ملل آمار میدهد که از زمان آغاز اجرای طرح اخراج اتباع خارجی فاقد مدرک در نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، حدود دو میلیون و ۵۶۰ هزار شهروند افغانستان، به این کشور اخراج شدهاند. در حال حاضر نیز حدود ۹۰۰ هزار پناهجو و متقاضی پناهندگی افغانستانی همچنان در پاکستان به سر میبرند.