گزارش: تمیم عطایی
آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض، از برجستهترین مراجع تقلید شیعیان جهان و از چهرههای شناختهشده حوزه علمیه نجف، در سن ۹۶ سالگی درگذشت.
خبر درگذشت این مرجع دینی روز پنجشنبه از سوی دفتر رسمی او در نجف اشرف اعلام شد. در اعلامیه منتشر شده از سوی دفتر آیتالله فیاض آمده است که رحلت او ضایعهای بزرگ برای حوزههای علمیه، شاگردان و میلیونها تن از پیروان مکتب اهل بیت در سراسر جهان به شمار میرود.
در این اعلامیه آمده است: «با کمال تأسف و اندوه، خبر درگذشت مرجع معظم تقلید حضرت آیتالله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض را دریافت کردیم.» دفتر او افزوده است که این عالم برجسته عمر خود را صرف تدریس علوم اسلامی، تربیت طلاب و گسترش معارف اسلامی کرده و آثار علمی ارزشمندی از خود بر جای گذاشته است.
آیتالله محمد اسحاق فیاض در سال ۱۹۳۰ میلادی در افغانستان متولد شد و در دهههای بعد به یکی از تأثیرگذارترین شخصیتهای دینی جهان تشیع تبدیل گردید. او پس از مهاجرت به عراق، سالها در حوزه علمیه نجف به تدریس، پژوهش و تربیت شاگردان پرداخت و به تدریج در زمره عالیترین مراجع تقلید شیعه قرار گرفت.
نام او نه تنها در افغانستان، بلکه در عراق، ایران، پاکستان، هند و شماری دیگر از کشورهای دارای جمعیت شیعه با جایگاه علمی و فقهی ویژهای شناخته میشد. هزاران طلبه علوم دینی در طول دهههای گذشته در درسهای خارج فقه و اصول او حضور یافته و از آموزههایش بهره بردهاند.
پس از درگذشت آیتالله محمد سعید حکیم در سال ۲۰۲۱، آیتالله فیاض در کنار سید علی سیستانی و بشیر نجفی به عنوان یکی از سه مرجع برجسته و تأثیرگذار حوزه نجف شناخته میشد.
در سالهای اخیر، آیتالله فیاض با وجود کهولت سن همچنان در مباحث دینی، فقهی و اجتماعی نقش فعالی داشت و دفتر او به پرسشهای شرعی و مسائل مربوط به پیروانش در کشورهای مختلف پاسخ میداد.
گزارشها حاکی است که وی در روزهای اخیر به دلیل بیماری در یکی از بیمارستانهای عراق بستری شده بود. با این حال، وضعیت جسمی او رو به وخامت گذاشت و سرانجام دار فانی را وداع گفت.
درگذشت آیتالله فیاض برای بسیاری از شیعیان افغانستان از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا او یکی از معدود مراجع عالیرتبه شیعه بود که ریشههای افغانستانی داشت و طی دههها به عنوان یکی از معتبرترین چهرههای علمی و دینی جهان تشیع شناخته میشد.
انتظار میرود مراسم تشییع و خاکسپاری این مرجع بزرگ دینی در روزهای آینده در شهر مقدس نجف با حضور گسترده علما، طلاب، شخصیتهای سیاسی و مذهبی و پیروان او برگزار شود.
