گزارشگر: فاطمه محبی
در روزگاری که زنان و دختران در افغانستان زیر سایه محدودیتها و سرکوب طالبان از ابتداییترین حقوق انسانی خود محروم شدهاند، یک زن افغان توانست نام خود را بر بلندترین نقطه زمین ثبت کند؛ نه فقط بهعنوان یک کوهنورد، بلکه بهعنوان نمادی از مقاومت، امید و ایستادگی.
ذکیه احمد، نخستین زن اهل افغانستان، موفق شد قله اورست، بلندترین قله جهان را فتح کند؛ دستاوردی تاریخی که بازتاب گستردهای در میان افغانها و رسانههای بینالمللی داشته است.
مژگان مهتر ابراهیمی، خواهر ذکیه احمد، با نشر پیامی در صفحه فیسبوک خود از این موفقیت خبر داد. همزمان، رسانه «اورست دات لایف» نیز تأیید کرد که ذکیه احمد در تاریخ ۲۱ می، همراه با گروهی از کوهنوردان، از جمله کرستین هریلا، موفق به صعود به قله اورست شده است.
این رسانه نوشته است:
«ذکیه احمد نخستین زن اهل افغانستان است که بر بام دنیا ایستاده است.»
خواهر او نیز در پیامی نوشت:
«صعود خواهرم به قله اورست تنها رسیدن به یک قله نبود؛ بلکه نمادی از شجاعت، استقامت و امید برای میلیونها دختر و زنی است که میخواهند فراتر از محدودیتها رؤیاپردازی کنند.»
ذکیه احمد پیشتر در ماه حمل امسال گفته بود که میخواهد قله اورست را به نام دختران افغانستان فتح کند. او تأکید کرده بود که هنگام صعود، هر زمان نفسش به سختی میافتد، به دختران افغانستان فکر میکند؛ دخترانی که به گفته او، طالبان آینده و رؤیاهایشان را به زنجیر کشیدهاند.
ذکیه احمد، ۳۱ ساله، متولد ولسوالی جاغوری ولایت غزنی است. او پس از بازگشت طالبان به قدرت، در سال ۲۰۲۲ همراه خانوادهاش به استرالیا مهاجرت کرد.
فتح اورست یکی از دشوارترین دستاوردهای ورزشی جهان به شمار میرود. شرایط سخت آبوهوایی، کمبود اکسیژن و خطرات مرگبار مسیر، باعث شده است که بسیاری از کوهنوردان در راه صعود به این قله جان خود را از دست بدهند.
موفقیت ذکیه احمد در حالی رقم میخورد که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، ورزش زنان را ممنوع اعلام کردهاند. با این وجود، زنان ورزشکار افغان در تبعید و بیرون از افغانستان بارها ثابت کردهاند که محدودیتهای تحمیلی نمیتواند توانایی و اراده آنان را خاموش کند.
ممنوعیت ورزش زنان در افغانستان، تنها حذف یک فعالیت تفریحی یا رقابتی نیست؛ بلکه بخشی از سیاست گسترده حذف زنان از عرصه عمومی است. بسیاری از نهادهای حقوق بشری و سازمانهای ورزشی جهان، این محدودیتها را نقض آشکار حقوق اساسی زنان میدانند.
کارشناسان معتقدند ورزش، تنها یک فعالیت جسمانی نیست؛ بلکه ابزاری برای تقویت اعتمادبهنفس، سلامت روان، مشارکت اجتماعی و توانمندسازی زنان به شمار میرود. حذف دختران از ورزش، در واقع محروم ساختن آنان از فرصت رشد فردی و حضور فعال در جامعه است.
منتقدان طالبان میگویند ادامه چنین سیاستهایی، افغانستان را بیش از پیش در انزوای جهانی قرار داده و جامعه را از ظرفیت نیمی از جمعیت خود محروم میکند.
در میان این تاریکی، ایستادن ذکیه احمد بر فراز اورست، فقط یک پیروزی ورزشی نیست؛ بلکه پیامی روشن به جهان است: زنان افغانستان، با وجود همه محدودیتها، هنوز ایستادهاند، هنوز مبارزه میکنند و هنوز رؤیا دارند.
