کابل – ۲۲ دلو ۱۴۰۴
با گذشت ۱۶۰۷ روز از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان، هیئت معاونت سازمان ملل متحد (یوناما) و اتحادیه اروپا بار دیگر خواستار لغو فوری این محدودیت شدند؛ محدودیتی که به گفته یوناما «تصویر دردناکی از آینده افغانستان» ترسیم میکند.
یوناما به مناسبت ۱۱ فبروری، روز جهانی زنان و دختران در علم، اعلام کرد که این روز در افغانستان با «اندوه عمیق» گرامی داشته میشود، زیرا دختران همچنان از حضور در مکاتب متوسطه، لیسه و دانشگاه محروماند. به گفته نهادهای بینالمللی، چندین میلیون دختر در سراسر کشور از ادامه تحصیل بازماندهاند.
در بیانیه یوناما آمده است که بیش از چهار سال محرومیت آموزشی، نهتنها فرصتهای فردی دختران را از بین برده، بلکه ظرفیت علمی، تخصصی و توسعهای افغانستان را نیز تضعیف کرده است. این نهاد از طالبان خواسته است که ممنوعیت آموزشی دختران و زنان بالاتر از دوازده سال را بدون قید و شرط لغو کنند.
نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان نیز تأکید کرده است که نقش زنان در بخشهایی مانند صحت، پرستاری، قابلهگی، آموزش و پژوهش علمی برای آیندهای سالم و شکوفا حیاتی است و حمایت از «آموزش برای همه» ادامه خواهد یافت.
در میان این آمارها، روایتهای شخصی دختران محروم از آموزش، ابعاد انسانی بحران را آشکارتر میکند. سمیه، دانشآموزی که دو سال پیش صنف ششم را به پایان رسانده و پس از آن اجازه بازگشت به مکتب نیافته، به بازتاب نو میگوید:
«اگر دروازههای مکاتب به روی ما باز نشود، مجبور به ازدواج زودهنگام میشوم.»
طالبان پس از بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱، مکاتب متوسطه و لیسه را به روی دختران بستند و سپس این ممنوعیت را به دانشگاهها و دیگر نهادهای آموزشی گسترش دادند. افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که آموزش رسمی متوسطه و عالی دختران را بهصورت سراسری ممنوع کرده است.
در حالی که برخی دختران به آموزش آنلاین، مدارس دینی یا مکاتب زیرزمینی روی آوردهاند، فعالان حقوق زن هشدار میدهند که ادامه این وضعیت خطر افزایش ازدواجهای زودهنگام، فقر نسلی و حذف سیستماتیک زنان از ساختارهای تخصصی کشور را در پی دارد.
روز جهانی زنان و دختران در علم در سال ۲۰۱۵ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل نامگذاری شد و هدف آن ترویج مشارکت برابر زنان در علوم و فناوری عنوان شده است؛ هدفی که در افغانستانِ امروز، با گذشت بیش از ۱۶۰۰ روز از ممنوعیت آموزشی، همچنان دور از دسترس باقی مانده است.
