نویسنده : دریا احمدی
هشتم مارچ روزجهانی زنان؛ فرصتی است برای بزرگداشت از دستاوردها، مبارزات و نقش زنان درجامعه؛ روزی که در بسیاری از کشورهای جهان تجلیل میشود. اما هشتم مارچ در افغانستان رنگ دیگری دارد؛ رنگ سکوت صنفهای درسی، کتابهای خاک گرفته و آروزهای که پشت درهای بسته ماندهاند.
این روز درحالی فرا میرسد که میلیونها دختربا گذشت بیش از چهارسال پی در پی از حق اساسی آموزش محروم اند.
زهرا دختر ۱۷ ساله کابلی که چهارسال پیش از رفتن به مکتب محروم شد، میگوید: « وقتی دروازههای مکتب بسته شد من صنف ششم مکتب بودم که دیگر نتانیستم ادامه بدهم، روزهای بدون مکتب برایم بسیار دشوار میگذرد».
پس از تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر آموزش دختران وضع شد و آموزش در مقاطع متوسطه و لیسه برای دختران در بسیاری از نقاط کشور متوقف شد. با اینحال زهرا امیدوار است که روزی بتواند دوباره به مکتب باز گردد.
چهارسال پیش نه تنها دورازهای مکتبها بلکه دروازه دانشگاها نیز بروی دختران کشور بسته شد. مژده یکی از هزاران دختر که از ادامه تحصیل بازمانده میگوید: « با بسته شدن دروازهها دانشگاه تمام روهایم ازهمپاشید».
هشتم مارچ درحالی فرا میرسد که صدای بسیاری از دختران افغانستان خاموش شده است؛ اما امید هنوز زنده است. دخترانی که درخانه به گونه خودآموز درس میخوانند، کورسها آنلاین را دنبال میکنند و رویایی داکتر، انجنیر یا معلم شدن را از دل بیرون نکردهاند. طیبه که درخانه به گونه آٔنلاین آموزش میبیند با بیان چالشهای صنفهای آنلاین میگوید: :« درسهای آنلاین هرگز جای مکتب را نمیگیرد؛ اما امیدداریم از این طریق بتوانم باسواد شوم».
کارشناسان باور دارند که ادامه محرومیت دختران از آموزش پیامدهای عمیقی بر جامعه دارد. به گفته آنان، افزایش فقر، کاهش مشارکت زنان دربازار کار، بالا رفتن ازدواجهای اجباری و زودهنگام و مشکلات روانی از نتایج است که به تدریج نمایان میشود. جمشید احمدزی استاد دانشگاه به مناسبت هشتم مارچ بر تامین حق برابر آموزش برای زنان و دختران در کشور تاکید دارد.
با وجود بسته بودن دروازههای آموزش و محدودیتهای فراوان، رویایی آموزش هنوز در دل بسیاری از دختران افغانستان زنده است. هشتم مارچ برای آنان نه تنها روز بزرگداشت از دستاوردهای زنان، بلکه یادآور حقی است که همچنان در انتظار بازگشت آن اند.
