دفتر نخستوزیر طالبان در مراسمی رسمی که در ارگ ریاستجمهوری پیشین برگزار شد، از گروهی از چهرههای وابسته به رسانهها و شبکههای تبلیغاتی این گروه با عنوان «مبارزان قلمی» تقدیر و ستایش کرد؛ افرادی که به گفته طالبان، در «ترویج افکار، برنامهها و روایت امارت اسلامی» نقش مؤثر داشتهاند.
بر اساس تصاویر و اطلاعات منتشرشده از این مراسم، مقامهای ارشد طالبان از جمله مسئولان دفتر نخستوزیر، شماری از نویسندگان، فعالان رسانهای و مبلغان فکری این گروه را مورد تشویق قرار داده و نقش آنان را «همسنگ جهاد نظامی» توصیف کردند.
با این حال، منابع مطلع در کابل به بازتاب نو میگویند که هیچیک از چهرههای موسوم به «مبارزان قلمی غیرپشتون» در این مراسم دعوت نشده بودند و معیار اصلی برای حضور در این نشست، قومیت و زبان بوده است.
به گفته این منابع، حتی برخی از نویسندگان و فعالان رسانهای همسو با طالبان که به زبانهای فارسی، ازبکی یا ترکمنی فعالیت دارند، عمداً از فهرست دعوتشدگان حذف شدهاند. این در حالی است که طالبان در سخنرانیهای رسمی خود همواره بر «وحدت ملی» و «برابری اقوام» تأکید میکنند.
این نخستینبار نیست که طالبان به تبعیض سیستماتیک قومی و زبانی متهم میشوند. پیشتر نیز گزارشهایی درباره حذف کارمندان غیرپشتون از نهادهای دولتی، فشار بر فارسیزبانان و تحمیل زبان پشتو در ادارات تحت کنترل طالبان منتشر شده بود.
تحلیلگران میگویند تقدیر از «مبارزان قلمی» در واقع بخشی از پروژه مهندسی روایت طالبان است؛ پروژهای که در آن، رسانه و قلم نه ابزار اطلاعرسانی، بلکه وسیلهای برای مشروعیتبخشی، سرکوب روایتهای مستقل و بازتولید انحصار قدرت قومی محسوب میشود.
منتقدان معتقدند که حذف سیستماتیک غیرپشتونها از چنین مراسمهایی، پیام روشنی دارد: امارت اسلامی طالبان نه یک ساختار فراگیر ملی، بلکه نظامی تکقومیتی با روایت زبانی و فکری انحصاری است؛ روایتی که حتی در میان حامیان رسانهای این گروه نیز، خط قرمزهای قومی و زبانی خود را حفظ کرده است.
طالبان تا لحظه نشر این گزارش، واکنشی رسمی به ادعاهای مربوط به تبعیض در این مراسم نشان ندادهاند.
