چهره واقعی نظام آموزشی طالبان و سکوت شرمآور جهان
نویسنده: تمیم عطایی – گزارشگر حقوق بشر
در پکتیکا، یک کودک ۱۰ ساله پس از تحمل شکنجه، تحقیر و ضربوشتم مکرر در یک مدرسه دینی، خود را به آتش کشید. این رویداد، تنها یک فاجعه انسانی نیست؛ بلکه بازتابِ روشن نظامیست که آموزش را از معنا تهی کرده و کودکی را در آتش ایدئولوژی افراطی به خاکستر بدل ساخته است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، زیرساخت آموزشی افغانستان را بهطور هدفمند ویران کردهاند. دروس علمی، منطق، زبان، هنر و تاریخ کنار گذاشته شدهاند. جای آن را تعلیمات خشک فقهی، طاعت کورکورانه و تقویت روایت طالبانی از اسلام گرفته است. مکاتب دیگر محل پرورش فکر نیستند؛ بلکه میدان مغزشویی و تسلیماند. مُلّا ها تبدیل به مأمورانی برای سرکوب شدهاند و کودکان، نخستین قربانیان خاموش این پروژهاند.
در این ساختار، جایی برای دختران وجود ندارد. آموزش دختران در مقطع متوسطه و دانشگاهی بهطور کامل ممنوع شده و میلیونها دختر افغان از حق ابتدایی یادگیری محروماند. این حذف سیستماتیک نهتنها تبعیضآمیز است، بلکه نشانهای روشن از یک سیاست سازمانیافته برای حذف زنان از عرصه عمومی است.
اما آنچه فاجعهبارتر است، تلاش برخی کشورها برای تطهیر طالبان بهعنوان یک “واقعیت سیاسی” است. روسیه بهتازگی با بهرسمیت شناختن حکومت طالبان جهان را تکان داد. در حالیکه همین حکومت، کودکان را به مرز خودسوزی کشانده و زنان را عملاً از هستی اجتماعی حذف کرده است.
و اینجا باید پرسید: به رسمیت شناختن چه چیزی؟ حکومتی که کتاب را سوزانده، مکاتب را به زندان تبدیل کرده و ترس، اطاعت و جهل را بهجای علم و خرد کاشته است؟
و این پایان ماجرا نیست…
بازدهی این سیستم آموزشی، نه فقط برای افغانستان، که برای منطقه و جهان یک تهدید بالقوه است. کودکانی که امروز در مدارس دینی تحت سلطه طالبان با خشونت، تعصب و نفرت بزرگ میشوند، در آینده نزدیک ممکن است به سوژههای قابل بهرهبرداری برای افراطگرایی، تروریسم فرامرزی و بیثباتی منطقهای بدل شوند.
جهانی که امروز در برابر فاجعههای آموزشی در افغانستان سکوت میکند، فردا تاوان این بیتوجهی را در مرزهای خودش خواهد داد.
